BEROTZEN ARI GARA

KAIXO LAGUNAK!!!

Jarrai dezagun politika zaleok ezbaidan eta iritziak elkar trukatzen.

Aurrekoan esan nuen dibertimendu honetan alderdien araberako analisia egin beharrean, gaika egingo nuela. Zailagoa da, noski; izan ere ezertan aditua ez, eta saltsa askotan, ordea, partaide. Hala ere ez diogu erronakari bizkar emanen eta helduko diot agindutakoari. Dena den, dihoala aurretik hiru iruzkigileei nire esker beroena debatea animatzearren. Tokatzen zaidan gaia jorratu ondoren agertuko diet irakurle lagunei nire iritzia esaten dutenaren gainean.

EKONOMIA. Beti bezala hau dugu hauteskundeetako ardatzetako bat. Oraingo honetan, joan den legealdian zehar krisia pairatzea tokatu zaigu, eta oraindik ere horretan gaude. Espainian PSOE-ri tokatu zaio krisia kudeatzea; Euskadi Erkidego Autonomoan, krisiaren aldi gordinena PSOE-PSN-ri tokatu zaio ere bai, eta Nafarroan UPN-PP-CDN koalizioari (egun UPN-ri).

KRISIAREN SORRERA. Esan bezala ez naiz ni ekonomilaria. Beraz barka ezazue nire ausardia gai zail honi buruz aritzearengatik, baina behin eta berriro ari naizen moduan honakoa politika era atsegin batez konpartitzeko bidea besterik ez da; ez du inolako traszendentziarik. Ausartu gaitezen beraz!

Zerk sortu du krisia? Badirudi kapitalismoak berezkoak dituen krisdi zizkliko horietako batean gaudela. Oraingo hau azken aurrekoak baino gogorragoa akaso, baina ziklikoa delakoan nago. Krisi hau azken urteetako gehiegikeriek sortu dutelakoan nago; duela bi-hiru urte ematen zuen aberasten ari EZ zena, tontua zela (ni neronek esate baterako). Etxe salerosketa zela, inbertsio arraro bat zela, merkatu emergente batean eginiko salerosketa... guzti hauek zirela medio ematen zuen gu ez beste guztiak aberasten ari zirela: a zer etxeak, zer kotxeak, zer bizi-erritmoa,... Badirudi, norbaitek, nonbaiten (G-8an? Espainiako kostaldean eginiko aberatsen bileran? Munduko Brokerren foroan? Non ote?) aski zela erabaki zutela, eta... gaudenean gaude. Bene-benetan nik krisi honetan ez dut antzeman inongo aberatsa pobretu egin denik, inongoa ere ez. Eta hala gertatu bada, jaso dituen konpensatzioak, irabaziak eta gainerakoak ARALAR osatzen dugun alderdike guztiok gure bizitza osan irabazi dezakegun guztia baino handiagoak izan dira. Sumatu al duzue benetako kapitalistarik kezkaturik??
kapitalismoak ber-orekatzeko krisia behar du. Eta hori desorekatzen den edozein izakiri gertatzen zaio, baita neroni ere bai.
Egoera honetara iritsita, makurrena zera da, krisiak sektore ahulenek ordaintzea. Eta are eta makurrago, ezkerreko alderdiak horretan konplize izatea.
Kapitalismoa berrorekatzeko behar izan diren mugagabeko dirutzak guztiona diren kutxa publikoetatik atera dira. Kapitalismoaz gehien baliatu direnak, bere probetxu propiorako, ez dute sosik ere eskaini; ez dute ezer arriskatu; are eta gehiago, gerrateetan gertatu bezala, gehiago aberastu direla ematen du (begiratu banku pribatuetako emaitzei).
Alderdi politiko nagusien jarduna oso pobrea izan da. Ez da ideiaren eztabaidarik izan; inoiz ez da eredu ekonomikoa ezbaian jarri; eta inplementatu diren politikak "kapitalismo gehiago" leloari jarraitu diote. Kapitalismoaren krisia, kapitalismo gehiagoz sendatu egin da. Noski, guztion diruaz injektatu da "kapitalismo gehiago" hori. Nafarroako eredua begi bistan dugu: guztiona diruaz bultzatzen da kontsumoa (lehioak, kalderak, kotxeak aldatzeko diru-laguntzak, e.a.). Zorabio honetan Zerbitzu Publikoek ere bai ederki ordaindu dute (Hots, benetako kapitalistek ez dute zerbitzu pulikorik erabiltzen; beraientzat zerbitzu pribatuak daude eta: ikastetxeak, osasun-zentroak, ziurtasuna, etxe-laguntzaileak,...) Baina guztionak diren zerbitzuak ederki mugatu egin dira: ikastetxeetan irakasle gutxiago,; osasun zentroetan mediku eta erizain gutxiago; eriak artatzeko aldiak murritzagoak; pertsonak dependenteen laguntzak geldituta; e.a. Diru bilketa eskasagoaren aurrean PSOEk emandako irtenbidea penagarria bezain lotsagarria izan da: Funtzionarioei soldata jeistea eta pentsioak izoztea. Gizateriaren kontrako neurri ekonomikoak asmatzen jarri eta zail gertatuko litzaidake neurri hoberik. Neurri atzerakoiak, eskuin-mutur zaleak, irudimen eskasekoak, errazkeria-zaleak,... Martxan jarritako neurri guzti-guztiak eskuin muturrak diktatutakoak dira. PSOE-PSE-PSNri ausardia eta irudimena falta izan zaizkio.
Neurri guzti hauek krisiari buelta emanen diote, ez dut dudarik, baina bueltaren ondotik aberatsak aberatsagoak izanen dira eta pobreak pobreagoak. Gainera, bidean, urteetako borroketan lortutako hainbat eskubide ezabatuta geratuko dira. Ba al dago lotsa handiagorik bere burua ezkerrekotzat duen alderdi batentzat? Agian bai, iretenbiderik ez ematea esate baterako. Beldur horren aurrean PSOEk nahiago izan du eskuinaren errezeta hartu.

NOLA ATERATZEN GARA KRISI HONETATIK??

PSOEk (PSE-PSN eta beste PSOE guztiak) zerbait galduko du baina duin eutsiko dio. Eskuinaren errezeta honek emaitza azkarrak ematen baditu, PSOEK jasoko ditu sariak. Hala ere eragindako sufrikarioa hainbatekoa izan da ezen eta PPk aurre hartuko dio Espainian. Diferentzia txikiaz nire uztez, baina aurre hartuko dio.

PPk aski izan du zain egotea. Ezer egin gabe Espainiako gehiengoa izanen du. Gainera bere eredu ekonomikoa indartuta dago. Besteek egin diote lan zikina. Hala ere bere irabazpena ez da hainbestekoa izanen, larri ibiliko da eta besteen laguntza beharko du bere programa ateratzeko.

ABERTZALEEN ESKUINAk ez du ekarpen nabarmenik egin eztabaida honetan. Bere esku-hartzeak beste klabeetan izan dira. Nire ustez aukera ederra galdu dute programa berritzailea agertzeko. Seguruenik PSOEk segitutako politika ekonomikoarekin ados egon dira (Espainiako bozketa garrantzitsuetan hala agertu dira). Horrek zaildu die benetako alternatibatzat agertzea.

ABERTZALEEN EZKERRAK. Nire ustez ARALARrek oso politika positiboa eta eraikitzailea egin du krisi honetan. Programa ekonomiko laburra eta sendoa plazaratu du. Politika fiskalaren inguruko eztabaida eragin du. Aralarren arazoa ez da idearioaren falta, herriarengana iristeko zailtasuna baizik.

NABAI. Zein da NABAIren programa krisi ekonomikoaren aurrean? Nik behintzat ez dut ezagutzen.

_____________

ERANTZUNAK

Fernando: agur bero bat eta segi dezagun aurrera!
Ezkerpareta: Ados nago zurekin Aralarren lana txalotzerakoan. Galdera zera da: lorzen ari al gara gizarteratzea? NABAIri buruz ni ez naiz hain baikorra. UPN ez dut ahulduta ikusten, oriandik. Luzera, jakina, PPrekiko desmarkeak kalte handia eginen dio, baina ondokoetan eutsiko dio. Barcinak kontsebadurismoak eskatzen duen guztia eskaintzen du: ordena, tradizioa, erlijioa, obra publikoa, populismoa,... Nafarroako kontserbadoreen bozkak bilduko ditu. Kontuz gero!!
Altsasutik: Ezin da hobeto azaldu! Nola saldu da hain merke ezkerreko proiektu polit hau?

ESKERRIK ASKO ETA HURRENGORA ARTE. BESARKADA BAT.